کتاب کنش‌پذیری ریشه‌ای؛ لویناس، بلانشو و آگامبن اثر تامس کارل وال نسخه PDF فارسی

کتاب «کنش‌پذیری ریشه‌ای؛ لویناس، بلانشو و آگامبن» اثر تامس کارل وال، پژوهشی دانشگاهی در فلسفه معاصر قاره‌ای است که مفهوم «passivity» یا کنش‌پذیری را در آثار سه متفکر مهم بررسی می‌کند. عنوان اصلی کتاب Radical Passivity: Levinas, Blanchot, and Agamben است و نویسنده استدلال می‌کند برای فهم اخلاق لویناس، زیبایی‌شناسی و ادبیات بلانشو و نظریه اجتماع در آگامبن باید منطق خاصی از کنش‌پذیری را جدی گرفت.

کتاب در سال ۱۹۹۹ توسط انتشارات دانشگاه ایالتی نیویورک منتشر شد. ساختار اصلی آن شامل مقدمه و چهار بخش است: «تمثیل هستی»، «اخلاق لویناس»، «بلانشو، حکم مرگ و تصویر ادبیات» و «آگامبن و امر خنثای سیاسی». در پس این بحث‌ها، کانت و هایدگر نیز حضور دارند و نویسنده مفهوم کنش‌پذیری را در نسبت با سوژه، تصویر، مرگ، هنر، دیگری، اجتماع و سیاست بررسی می‌کند.

نسخه فارسی با ترجمه لیلا کوچک‌منش توسط نشر بیدگل منتشر شده است. فایل PDF موجود در مجموعه شما ۳۵۶ صفحه و حدود ۲۳.۹۰ مگابایت حجم دارد. نسخه فارسی مرجع در منابع عمومی با ۲۱۷ صفحه ثبت شده است؛ اختلاف صفحه‌شماری به ساختار نسخه دیجیتال و چاپ مربوط می‌شود.

کنش‌پذیری ریشه‌ای یعنی چه و چرا مسئله فلسفی است؟

در زبان روزمره، «فعال بودن» معمولاً ارزش مثبت دارد و «منفعل بودن» با ضعف یا بی‌عملی برابر گرفته می‌شود. وال از همین دوگانه ساده فاصله می‌گیرد. کنش‌پذیری مورد نظر او حالتی نیست که فرد هیچ کاری نکند؛ موضوع این است که سوژه همیشه منشأ مطلق تجربه و عمل نیست و گاهی پیش از آنکه تصمیم بگیرد، در معرض دیگری، زبان، زمان یا رخدادی قرار گرفته است.

این ایده برای فلسفه‌ای که انسان را فاعل خودمختار و مرکز تصمیم می‌بیند چالش ایجاد می‌کند. اگر بخشی از وجود ما با «پذیرفتن»، «در معرض قرار گرفتن» یا «پاسخ دادن» شکل بگیرد، رابطه اخلاق، هنر و سیاست با اراده فردی پیچیده‌تر می‌شود.

وال ریشه‌های مدرن این منطق را تا کانت و مسئله شمای متعالی دنبال می‌کند و سپس آن را در ارتباط با هایدگر و سه متفکر اصلی کتاب گسترش می‌دهد. هدف او فقط تعریف یک واژه نیست؛ می‌خواهد نشان دهد ساختار کنش‌پذیری در بخش‌های مختلف فلسفه قرن بیستم تکرار می‌شود.

مقدمه کتاب علاوه بر passivity به «زبان شعر» نیز توجه دارد. زبان ادبی همیشه ابزار شفاف انتقال اطلاعات نیست و می‌تواند چیزی را نشان دهد که با مفهوم‌سازی کامل مقاومت می‌کند. همین مقاومت بعداً در بحث بلانشو و تصویر اهمیت پیدا می‌کند.

لویناس؛ اخلاقی که از مواجهه با دیگری آغاز می‌شود

بخش دوم اصلی کتاب به اخلاق امانوئل لویناس اختصاص دارد. در فلسفه لویناس، رابطه با «دیگری» قبل از آنکه فقط موضوع شناخت باشد، بار اخلاقی دارد. دیگری چیزی نیست که من بتوانم کاملاً در مفهوم خودم جذب یا مالک آن شوم.

وال از اینجا به کنش‌پذیری می‌رسد: مسئولیت اخلاقی همیشه نتیجه قرارداد آگاهانه یا تصمیمی آزاد پس از محاسبه نیست. سوژه خود را از پیش در معرض مطالبه دیگری می‌یابد. این «پیش از انتخاب بودن» برای فهم مفهوم مسئولیت در لویناس اهمیت دارد.

فصل درباره موضوعاتی مانند خود، بن‌بست، مرگ و نسبت لویناس با هایدگر حرکت می‌کند. نویسنده می‌کوشد نشان دهد چگونه اخلاق لویناسی با تصویری از سوژه پیوند دارد که کاملاً خودبسنده نیست.

این بخش برای خواننده‌ای که تازه با لویناس آشنا می‌شود آسان نیست. اصطلاحات کتاب فلسفی و فشرده‌اند و بهتر است با آشنایی اولیه با پدیدارشناسی، هایدگر و فلسفه اخلاق معاصر خوانده شوند.

در عین حال، پرسش بنیادین قابل فهم است: آیا اخلاق فقط زمانی شروع می‌شود که من تصمیم بگیرم اخلاقی باشم، یا حضور و آسیب‌پذیری دیگری پیشاپیش مرا در موقعیت پاسخ‌گویی قرار می‌دهد؟

بلانشو، تصویر ادبیات و تجربه‌ای که از کنترل سوژه بیرون می‌رود

بخش سوم به موریس بلانشو و اثر L’arrêt de mort می‌پردازد و موضوعاتی مانند نوشتن، نزدیکی، زمان، تصویر، خودبودگی و هنر را بررسی می‌کند. بلانشو مرز میان فلسفه و ادبیات را بارها جابه‌جا می‌کند و به تجربه نوشتن به عنوان چیزی نگاه می‌کند که نویسنده همیشه بر آن سلطه کامل ندارد.

در اینجا «تصویر» اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. وال در فصل‌های پیشین نیز درباره تمثیل هستی، دوگانگی، زمان‌مندی مبهم اثر هنری و فضای هنر بحث کرده است. تصویر فقط نسخه دوم یک شیء حاضر نیست؛ می‌تواند رابطه ما با حضور، غیاب و مرگ را مختل کند.

این خوانش با مفهوم کنش‌پذیری پیوند دارد، زیرا در مواجهه با اثر هنری همیشه فاعلی نیستیم که شیء را به طور کامل تصرف کنیم. اثر می‌تواند ما را در وضعیتی قرار دهد که معنا از کنترل کامل بیرون باشد.

بلانشو همچنین درباره نوشتن و «خنثی» سخن می‌گوید؛ مفاهیمی که بعدها زمینه ورود به بحث آگامبن را فراهم می‌کنند. وال از ادبیات به عنوان آزمایشگاهی فلسفی استفاده می‌کند تا محدودیت مدل ساده فاعل-ابژه را نشان دهد.

آگامبن، اجتماع و امر خنثای سیاسی؛ مشخصات نسخه فارسی

بخش چهارم به جورجو آگامبن اختصاص دارد و موضوعاتی مانند بی‌نامی و تعلق، «هرچه‌بودن»، اجتماع، ابژه و سیاست را دنبال می‌کند. آگامبن در آثار خود درباره شکل‌هایی از اجتماع فکر می‌کند که بر هویت بسته و عضویت سخت استوار نباشند.

وال این بحث را با منطق کنش‌پذیری پیوند می‌دهد. اگر سوژه پیش از تثبیت هویت خود در شبکه‌ای از روابط، زبان و تعلق قرار دارد، سیاست را نیز شاید نتوان فقط بر اراده افراد کاملاً مستقل بنا کرد.

کتاب نسخه ساده‌شده‌ای از لویناس، بلانشو و آگامبن نیست؛ اثری پژوهشی با استدلال مشخص نویسنده است. برای دانشجوی فلسفه، ادبیات تطبیقی، نظریه انتقادی و فلسفه هنر مناسب‌تر از مخاطبی است که دنبال مقدمه بسیار مقدماتی می‌گردد.

نسخه اصلی SUNY Press در سال ۱۹۹۹ منتشر شده و ساختار آن تا صفحه‌های یادداشت، کتابنامه و نمایه ادامه دارد. نسخه فارسی با ترجمه لیلا کوچک‌منش و نشر بیدگل منتشر شده است. فایل PDF حاضر ۳۵۶ صفحه و حدود ۲۳.۹۰ مگابایت حجم دارد و نسخه فارسی مرجع ۲۱۷ صفحه ثبت شده است.

برای شابک فارسی همین نسخه در منابعی که بررسی شد، تطبیق مطمئنی به دست نیامد؛ بنابراین شابک حدسی درج نشده است. این محصول به جای پر کردن اطلاعات ناقص، فقط مشخصات قابل اتکا را ثبت می‌کند.

در مجموع، «کنش‌پذیری ریشه‌ای» از خواننده می‌خواهد تصور معمول ما از سوژه فعال و مسلط را بازبینی کند. اخلاق در لویناس، ادبیات در بلانشو و اجتماع در آگامبن هر کدام نشان می‌دهند تجربه انسانی فقط با اراده، کنترل و کنش مستقیم توضیح داده نمی‌شود؛ در معرض بودن و پذیرفتن نیز می‌توانند ساختارهای بنیادی باشند.

مشخصات فایل کتاب

• نام کتاب: کنش‌پذیری ریشه‌ای؛ لویناس، بلانشو و آگامبن
• عنوان اصلی: Radical Passivity: Levinas, Blanchot, and Agamben
• نویسنده: تامس کارل وال
• مترجم: لیلا کوچک‌منش
• ناشر نسخه فارسی: نشر بیدگل
• زبان فایل: فارسی
• فرمت فایل: PDF
• تعداد صفحات فایل حاضر: ۳۵۶ صفحه
• حجم فایل: حدود ۲۳.۹۰ مگابایت
• تعداد صفحات نسخه فارسی مرجع: ۲۱۷ صفحه
• سال انتشار نسخه اصلی: ۱۹۹۹
• موضوع: فلسفه معاصر، لویناس، بلانشو، آگامبن و نظریه ادبی