کتاب با هم آموختن در کلاس چگونگی اثر انجام’وندی جلیف نسخه PDF فارسی

کتاب «با هم آموختن در کلاس چگونگی» اثری کاربردی و علمی از نویسنده و آموزشکار برجسته، انجام’وندی جلیف (وندی جلیف) است که به بررسی دقیق روش‌های یادگیری گروهی و مشارکتی در محیط‌های آموزشی می‌پردازد. نویسنده کتاب، وندی جلیف، استاد دوره دبستان در دانشگاه هال است و مسئولیت سوادآموزی و دوره‌های دبستان را در این دانشگاه بر عهده دارد. او که پیش‌تر نایب‌رئیس دبستان هال و پشتیبان برنامه آموزش سوادآموزی در بخش خدمات کودکان بوده، تجربیات گسترده‌ای در زمینه بهره‌برداری از روش باهم‌آموزی برای آموزش دانش‌آموزان پیش‌دبستانی، دبستانی و مقاطع بالاتر دارد. جلیف علاوه بر تدریس، دوره‌های آموزشی متعددی را برای سایر دست‌اندرکاران حوزه آموزش برگزار کرده و پژوهش‌های او به طور ویژه بر عامل‌های کلیدی در انجام باهم‌آموزی کانونمند متمرکز است. او در حال حاضر از شبکه‌ای از انجمن‌های آموزشی دوره‌های دبستان و دبیرستان در راستای گسترش این رویکرد پشتیبانی می‌کند.

این کتاب توسط الهام فخاری و سماء معیری به زبان فارسی برگردانده شده و از سوی نشر ثالث به چاپ رسیده است. مترجمان در یادداشت خود اشاره می‌کنند که آموزش ابزاری برای بهبود زندگی و ارتقای جایگاه رسمی آموزشگاه‌هاست و این بهبود زمانی به بهترین شکل پیش می‌رود که آموزش خودخواسته باشد. آن‌ها با طرح پرسش‌هایی درباره جایگاه آموزنده ایرانی و چالش‌های فرهنگی مرتبط با کار گروهی، تاکید می‌کنند که یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های فرهنگی در ایران، دشواری انجام کارهای گروهی است. از این رو، آگاهی از دانش و تجربه دست‌اندرکاران آموزش در سراسر جهان، به ویژه کشورهای پیشرو در بهبود سازمان‌های آموزشی، می‌تواند به ما کمک کند تا بر پایه ویژگی‌های بومی و فرهنگی خود به رهیافت‌های سازگاری دست یابیم. کتاب حاضر با دستورالعمل‌های روشن و ساده خود، دست‌مایه‌ای کارآمد برای تمامی گروه‌های سنی، به ویژه کودکان و نوجوانان، فراهم می‌آورد.

ساختار کتاب به گونه‌ای طراحی شده است که راهکارهای عملی و گام‌به‌گامی را برای پیاده‌سازی باهم‌آموزی در کلاس درس ارائه دهد. کتاب شامل بخش‌های مختلفی از جمله یادداشت مترجمان، سپاسگزاری از کارکنان انجمن باهم‌آموزی برانسهولم، مبانی نظری و کاربردی کار گروهی، روش‌های برنامه‌ریزی درس‌ها، راهبردهای گفتگو در کلاس، و شیوه‌های ارزیابی خود و همکاران است. نویسنده با ارائه الگوها، جدول‌ها، تصاویر و پیوست‌های کاربردی (مانند برگه‌های سخن و نقش‌های گروهی)، تلاش کرده است تا معلمان را در تمامی مراحل طراحی و اجرای یک کلاس درس مشارکتی یاری کند.

مبانی و اهداف رویکرد باهم‌آموزی در فرآیند آموزش

باهم‌آموزی یا یادگیری مشارکتی، رویکردی است که همه دانش‌آموزان را به آموختن کنشگرانه متعهد می‌سازد. بر اساس آنچه در کتاب «با هم آموختن در کلاس چگونگی» آمده است، راهبردهای باهم‌آموزی از وابستگی مثبت و متقابل میان افراد گروه پشتیبانی می‌کنند. این روش به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا مهارت‌های میان‌فردی و کار گروهی را تمرین کنند؛ چرا که انسان‌ها با این مهارت‌ها متولد نمی‌شوند و نیاز به آموزش و تمرین مستمر دارند. نکته حائز اهمیت این است که هم دانش‌آموزان کم‌توان و هم دانش‌آموزان توانا به یک اندازه از کار همکارانه بهره‌مند می‌شوند و این روش تفاوت‌های فردی را به ابزاری برای رشد همگانی تبدیل می‌کند. انتخاب کارها و روش‌های درست، نقشی تعیین‌کننده بر روند موفقیت باهم‌آموزی در کلاس درس دارد.

نویسنده در این اثر به بررسی پیوند میان باهم‌آموزی و برنامه‌های کلان تربیتی مانند چارچوب «همه کودکان ارزشمندند» می‌پردازد. این چارچوب اهداف و پیامدهای متعددی را دنبال می‌کند که دستاوردهای باهم‌آموزی مستقیماً به تحقق آن‌ها کمک می‌کند. از جمله این اهداف می‌توان به بهبود سلامت بدنی، ایجاد امنیت در برابر رفتارهای پرخاشگرانه اجتماعی، ارتقای سلامت روان و احساس خودبسندگی و خودباوری بیشتر در کودکان اشاره کرد. همچنین، این رویکرد به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا استقلال بیشتری کسب کرده و توانایی تاب‌آوری در برابر سختی‌ها و تنش‌های زندگی را در خود پرورش دهند. حضور فعال در آموزشگاه و کسب خرسندی از فرآیند یادگیری، از دیگر پیامدهای مثبت این روش است که در نهایت به دستیابی به استانداردهای جهانی آموزش منجر می‌شود.

یکی دیگر از ابعاد برجسته باهم‌آموزی، تاثیر آن بر پیشرفت‌های تحصیلی و مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان است. این روش به پردازش چابک‌تر اطلاعات، که بر پایه الگوهای برهان‌پردازی استوار است، کمک کرده و زمینه‌ساز پدید آمدن ایده‌ها و راه‌حل‌های خلاقانه برای مسائل می‌شود. دانش‌آموزان یاد می‌گیرند که چگونه آموخته‌های خود را از یک موقعیت به موقعیت دیگر انتقال دهند و با حل مسئله بهتر، رفتارهای سازنده درونی و بیرونی خود را گسترش دهند. علاوه بر این، باهم‌آموزی به بهبود روابط میان‌فردی، افزایش همدلی، توجه به دیگران و برقراری دوستی‌های پایدار کمک می‌کند که این امر حس دلبستگی و پشتیبانی گروهی را در میان کودکان تقویت می‌سازد.

با وجود تمام این مزایا، این پرسش مطرح می‌شود که چرا از باهم‌آموزی به طور گسترده در سیستم‌های آموزشی بهره گرفته نمی‌شود؟ کتاب به این موضوع اشاره می‌کند که پیاده‌سازی موفق این روش نیازمند تغییر در نقش سنتی معلم است. در سیستم باهم‌آموزی، نقش آموزشیار از یک سخنران مطلق به «یک راهنما در کنار دیگران» تغییر می‌یابد. معلم وظیفه دارد شرایط درست را برای آموختن فراهم کند، چیدمان گروه‌ها را با توجه و باریک‌بینی انجام دهد و با تعریف نقش‌های مشخص برای اعضای گروه، همکاری میان آن‌ها را به حداکثر برساند. این تغییر نقش و نیاز به مدیریت دقیق کلاس، از چالش‌هایی است که معلمان در مسیر اجرای این روش با آن روبه‌رو هستند.

سازماندهی گروه و مراحل چهارگانه مهارت‌های کار گروهی

برای دستیابی به یک همکاری راستین در کلاس درس، کار گروهی باید دربرگیرنده پنج بخش بنیادی باشد که نویسنده آن را با سرواژه «و.م.پ.ک ت» معرفی می‌کند. باهم‌آموزی گونه‌های بسیار متنوعی دارد؛ از نمونه‌های غیررسمی مانند کار دوتایی که به سادگی در تمامی درس‌ها قابل استفاده است، تا نمونه‌های رسمی که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر و ساختاریافته‌تر هستند. در این میان، چیدمان گروه‌ها اهمیت بسیاری دارد. معلمان باید در چیدمان اعضای گروه‌ها به تفاوت در توانایی‌ها، جنسیت و ترکیب دانش‌آموزان توجه کنند تا فضایی عادلانه و پویا شکل بگیرد. استفاده از نقش‌های گروهی مشخص می‌تواند به روند همکاری شتاب بیشتری ببخشد و از انفعال دانش‌آموزان جلوگیری کند.

کتاب برای آموزش مهارت‌های کار گروهی، یک برنامه ساختارمند را در قالب چهار گام‌گاه اصلی معرفی می‌کند که به ترتیب عبارتند از: گام‌گاه اول با عنوان «پدیدآوری (حاضر!)»، گام‌گاه دوم با عنوان «کارکرد (آماده!)»، گام‌گاه سوم با عنوان «سامانمندی (حرکت!)» و گام‌گاه چهارم با عنوان «برانگیزی (پرتاب!)». در گام‌گاه اول یا پدیدآوری، تمرکز بر مهارت‌هایی مانند جابجایی بی‌صدا در کلاس با بهره‌گیری از اشاره‌های مشخص، کانونمندی گروه بر روی تکلیف، گوش دادن کنشگرانه به هم‌گروهی‌ها، بهره‌برداری از صداهای بی‌صدا و جلوگیری از کاهش تلاش اعضا (بازداری از فروکاستن) قرار دارد. این گام پایه و اساس نظم‌بخشی به کار گروهی را شکل می‌دهد.

در گام‌گاه دوم یا کارکرد، دانش‌آموزان مهارت‌های عمیق‌تری مانند ارج نهادن به نظرات یکدیگر، بازگویی مطالب همراه با ارائه دلیل، کمک کردن به دیگران و کمک گرفتن در مواقع نیاز را تمرین می‌کنند. در این مرحله، استفاده از گویه‌های احساسی مانند «من احساس می‌کنم…» برای بیان دیدگاه‌ها آموزش داده می‌شود تا دانش‌آموزان بتوانند در فضایی محترمانه و به دور از تنش، تکالیف خود را انجام داده و با یکدیگر همکاری کنند. این مراحل به ترتیب به دانش‌آموزان کمک می‌کنند تا از سطح یک گروه ساده به یک تیم منسجم و کارآمد ارتقا یابند که اعضای آن به خوبی از یکدیگر پشتیبانی می‌کنند.

یکی از ابزارهای عملی معرفی‌شده در کتاب برای مدیریت گفتگوها، استفاده از «برگک سخن» است. دانش‌آموزان تنها به اندازه اعتبار برگک سخنی که در اختیار دارند، اجازه صحبت کردن دارند که این امر مانع از تسلط یک فرد بر کل گفتگو می‌شود. همچنین نقش «پایشگر» در گروه‌ها تعریف می‌شود که وظیفه دارد فرصت سخن گفتن را برای همه اعضا به طور عادلانه پایش کند. در گروه‌های سه‌تایی، کلاس به نقش‌های دانش‌آموز، راهنما و پایشگر تقسیم می‌شود؛ دانش‌آموز درخواست کمک می‌کند، راهنما به او کمک می‌رساند و پایشگر گزارش می‌دهد که این کمک تا چه حد سودمند بوده است. همچنین نقش «برانگیزاننده» برای تشویق اعضا و جشن گرفتن موفقیت‌ها (مانند اجرای تکنیک «یک دور سربلندی» که در آن دانش‌آموزان به صورت دایره‌ای و آرام دست می‌زنند) بسیار موثر است.

راهبردهای گفتگو، برنامه‌ریزی درسی و ارزیابی در کلاس

گفتگو در کلاس درس یکی از ارکان اصلی یادگیری است، اما پدید آمدن یک گفتگوی سازنده نیازمند راهبردهای راهبری باریک‌بینانه از سوی معلم است. نقش آموزشیار در ایجاد فضای مناسب برای گفتگو، آموزش مهارت‌های ارتباطی و برنامه‌ریزی تمرین‌های مرتبط بسیار برجسته است. گفتگو برای اینکه به درستی هدایت شود، به کار همکارانه ساختارمند یا همان باهم‌آموزی نیاز دارد. در این راستا، معلمان می‌توانند از کارهای همپیوند با تکلیف (مانند ایده‌پردازی، داده‌پردازی، پرسش‌گری، روشن‌سازی، بازگویی و ارزیابی) و کارهای همپیوند با نگهداری گروه (مانند توجه به علایق دیگران، پذیرش تفاوت‌ها، سازش و تقسیم زمان سخن گفتن) بهره بگیرند. اختصاص زمان برای درنگ و ژرف‌نگری در این کارها نه تنها هدررفت زمان نیست، بلکه مستقیماً در خدمت بهبود خودباوری و اهداف آموزشی است.

در زمینه برنامه‌ریزی دروس، نویسنده ابزاری به نام «درخت تصمیم‌گیری» را ارائه می‌دهد. اولین پرسش کلیدی در این درخت این است که «آیا تکلیف‌ها برهان‌پردازانه (استدلالی) هستند؟» اگر پاسخ منفی باشد، آن تکلیف برای کار گروهی مناسب نیست. در صورت مثبت بودن پاسخ، معلم باید به مواردی چون چیدمان گروه‌ها (بر اساس توانایی، جنسیت یا به صورت تصادفی)، محصولات گروهی، تخصص اعضا در گروه و اختصاص زمانی برای بررسی داده‌ها توجه کند. همچنین روش‌هایی مانند «همکار اتفاقی» برای گروه‌بندی سریع دانش‌آموزان از طریق شماره‌گذاری و جفت کردن شماره‌های فرد با یکدیگر، به پویایی کلاس کمک می‌کند. برای رسیدن به هم‌آرایی در گروه‌های چهارتایی، دانش‌آموزان درباره چالش‌های دشواری مانند مفهوم «بهترین دوست» گفتگو می‌کنند و نقش‌هایی چون راهبر زمان، پایشگر همکاری و چکیده‌ساز را بر عهده می‌گیرند.

بخش مهم دیگری از فرآیند یادگیری، ارزیابی خود و همکاران است که کتاب راهبردهای بسیار عملی برای آن پیشنهاد می‌دهد. اولین راهبرد، استفاده از «دفتر گزارش آموختن» است که در آن دانش‌آموزان اندیشه‌ها و دیدگاه‌های خود را درباره جنبه‌های مختلف یادگیری با سرجسته‌هایی نظیر «آنچه به خوبی انجام دادم» و «آنچه باید تمرین کنم» یادداشت می‌کنند. راهبرد دوم، اختصاص زمان در پایان هر درس برای بررسی مهارت‌های باهم‌آموزی است؛ مانند روش «سه ستاره و یک آرزو» که در آن کودکان سه کار موفقیت‌آمیز خود و یک مورد را که می‌خواهند بهبود بخشند، مشخص می‌کنند. همچنین استفاده از حرکت انگشت شست (رو به بالا، پایین یا افقی) روشی سریع برای سنجش میزان خرسندی دانش‌آموزان است. معلمان می‌توانند با مشارکت دادن کودکان (مثلاً دانش‌آموزان سال پنجم) در تعیین ملاک‌های ارزیابی و آموزش نحوه استفاده از آن‌ها، فرآیند خودسنجی را تقویت کنند.

علاوه بر این، ابزارهای نظارتی مانند «سیاهه بررسی» و استراتژی «آدم مرموز» به معلمان در پایش کلاس کمک می‌کنند. در روش «آدم مرموز»، معلم به دانش‌آموزان اعلام می‌کند که رفتار یکی از آن‌ها را به صورت پنهانی زیر نظر دارد. در طول درس، معلم بدون فاش کردن نام آن دانش‌آموز، رفتارهای مثبت و کارهای سازنده‌ای را که او انجام داده است برای کل کلاس بازگو می‌کند و در نهایت از دانش‌آموزان می‌خواهد نام این «فرد مرموز» را حدس بزنند. این روش هیجان‌انگیز، انگیزه دانش‌آموزان را برای رعایت ملاک‌های کامیابی و رفتارهای سازنده به شدت افزایش می‌دهد.

مخاطبان کتاب و مشخصات نسخه فارسی

کتاب «با هم آموختن در کلاس چگونگی» یک راهنمای عمل‌گرایانه و علمی است که مخاطبان اصلی آن را معلمان، مربیان و دست‌اندرکاران آموزش در تمامی مقاطع تحصیلی، به ویژه دوره‌های پیش‌دبستانی، دبستان و دبیرستان تشکیل می‌دهند. معلمان با مطالعه این اثر می‌توانند ابزارهای دقیقی برای مدیریت کلاس، چیدمان بهینه گروه‌ها و هدایت گفتگوهای کلاسی به دست آورند. این کتاب به آموزشگران کمک می‌کند تا از نقش سنتی انتقال‌دهنده یک‌طرفه دانش فاصله گرفته و به عنوان راهنمایی تسهیل‌گر در کنار دانش‌آموزان قرار گیرند.

علاوه بر معلمان، مدیران مدارس، برنامه‌ریزان درسی و مشاوران آموزشی نیز می‌توانند از الگوهای ارائه‌شده در این کتاب برای بهبود ساختار آموزشی مدارس و توسعه حرفه‌ای کارکنان خود بهره ببرند. همچنین، دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی، روان‌شناسی آموزش و مربیان تربیتی که به دنبال درک عمیق‌تر از نظریه‌های یادگیری اجتماعی (مانند نظریه ویگوتسکی که زبان را ابزار اندیشه می‌داند) هستند، این کتاب را منبعی غنی خواهند یافت. والدین دغدغه‌مند نیز می‌توانند از دستورالعمل‌های ساده آن برای تقویت مهارت‌های ارتباطی و روحیه کار گروهی در فرزندان خود استفاده کنند.

نسخه فارسی این اثر با عنوان «با هم آموختن در کلاس چگونگی» توسط الهام فخاری و سماء معیری ترجمه شده و ویرایش آن را سمیه کنعانی انجام داده است. این کتاب ارزشمند توسط نشر ثالث به چاپ رسیده است. مترجمان در برگردان این اثر تلاش کرده‌اند تا با وفاداری به زبان پارسی و سرمایه واژگانی آن، از واژه‌های درست فارسی بهره بگیرند. این انتخاب زبانی، هرچند ممکن است در نگاه نخست برای خواننده کمی چالش‌انگیز به نظر برسد، اما به حفظ اصالت و غنای متن کمک کرده و تجربه‌ای متفاوت از خوانش یک اثر علمی را فراهم می‌آورد.

فایل حاضر از این کتاب در قالب فرمت PDF با حجم حدود ۱۶.۴۲ مگابایت و در ۱۹۲ صفحه ارائه شده است. این نسخه شامل تمامی بخش‌های اصلی کتاب از جمله یادداشت برگردانندگان، سپاسگزاری نویسنده از کارکنان انجمن باهم‌آموزی برانسهولم و همسرش دیوید، متن اصلی فصول همراه با جدول‌ها، نمودارها و تصاویر آموزشی (مانند درخت تصمیم‌گیری و سیاهه بررسی) است. همچنین پیوست‌های کاربردی کتاب (مانند پیوست ۳ و پیوست ۵) که شامل ابزارهایی چون برگک سخن و نقش‌های گروهی هستند، به طور کامل در این فایل ۱۹۲ صفحه‌ای گنجانده شده‌اند تا خواننده بتواند به راحتی از آن‌ها در کلاس درس الگوبرداری کند. شابک این کتاب نیز 0003313395 می‌باشد.

مشخصات فایل کتاب

• نام کتاب: با هم آموختن در کلاس چگونگی
• نویسنده: انجام’وندی جلیف
• مترجم: الهام فخاری ,سماء معیری
• ناشر: نشر ثالث
• زبان فایل: فارسی
• فرمت فایل: PDF
• تعداد صفحات فایل حاضر: ۱۹۲ صفحه
• حجم فایل: حدود ۱۶.۴۲ مگابایت
• شابک: 0003313395